Paracetamol, autisme en de misleidende claim van Trump

Eind vorige maand zorgde de Amerikaanse president Donald Trump voor wereldwijde opschudding met zijn bewering dat er een verband zou bestaan tussen autisme en het gebruik van paracetamol tijdens de zwangerschap. Een gevaarlijke uitspraak, die door diverse wetenschappers en autisme-experts, waaronder het Nederlands Autisme Register (NAR), onmiddellijk werd ontkracht.

Ook bij Script schrikken we van dit soort misleidende claims. Niet alleen omdat ze wetenschappelijk onjuist zijn, maar vooral omdat ze het beeld van autisme verder vertroebelen. Autisme is geen ziekte die ‘veroorzaakt’ of ‘opgelost’ kan worden. Het is een menselijke variatie in de werking van het brein. 

Geen bewijs dat paracetamol autisme veroorzaakt

Onderzoekers van het NAR bestempelen Trumps uitspraken als onwetenschappelijk en vrouwonvriendelijk. Er is geen enkel bewijs dat paracetamol autisme veroorzaakt. Zulke uitspraken versterken stigma’s en leggen onterecht de schuld bij moeders (NAR via Psychologie Magazine). Ook internationale onderzoeksinstanties, waaronder JAMA Network, de World Health Organization (WHO) en de Medicines and Healthcare products Regulatory Agency (MHRA), bevestigen dat er géén wetenschappelijk bewijs is voor een oorzakelijk verband tussen paracetamol en autisme.

“Zulke uitspraken zijn niet alleen onjuist, maar ook gevaarlijk”

Simon Huigen, GZ-psycholoog bij Script, legt uit waarom dergelijke uitspraken schadelijk zijn: “Zulke uitspraken hebben geen enkele wetenschappelijke basis. Toch kunnen mensen hierdoor gaan denken dat er een kern van waarheid in zit. Dat kan zorgen voor schuldgevoelens bij ouders en leiden tot ineffectieve of zelfs schadelijke behandelingen.”

Autisme is geen aandoening die je kunt wegpoetsen

Simon benadrukt dat het verkeerd is om autisme te zien als iets wat voorkomen of genezen moet worden. “Autisme is geen aandoening die je kunt wegpoetsen. Het is een vorm van neurodiversiteit: een andere manier van informatie verwerken, die uitdagingen kan geven, maar ook sterke kanten en unieke talenten.” 

In de maatschappij ligt de nadruk vaak op oorzaken of schuldigen, maar volgens Simon levert dat niets op. “Het idee dat autisme genezen of voorkomen kan worden is onjuist. We zouden veel meer moeten kijken naar hoe mensen met autisme tot hun recht komen en hoe hun kwaliteiten benut kunnen worden.”

Onderzoek kan waardevol zijn, mits zorgvuldig uitgevoerd

Onderzoek naar mogelijke oorzaken van autisme kan waardevol zijn, maar alleen als dat zorgvuldig gebeurt en met oog voor nuance. Grootschalige en methodologisch sterke studies tonen aan dat er géén verhoogd risico op autisme is na het gebruik van paracetamol tijdens de zwangerschap (JAMA Network). Sommige kleinere studies rapporteren wel een lichte associatie, maar die blijkt vaak te verklaren door andere factoren, zoals de reden waarvoor paracetamol werd genomen, bijvoorbeeld koorts of infecties, die zélf al invloed kunnen hebben (Environmental Health, UNSW Sydney).

Gezondheidsinstanties, waaronder de WHO, de MHRA en het Oxford Women’s & Reproductive Health Institute, stellen duidelijk dat er geen bewijs is voor een oorzakelijk verband en dat paracetamol tijdens de zwangerschap veilig kan worden gebruikt, mits zorgvuldig en kortdurend.

‘’Check altijd of een uitspraak klopt’’

Volgens Simon is het belangrijk dat we als samenleving kiezen voor begrip en ondersteuning, in plaats van voor stigmatiserende schuldvragen.“Check altijd of een uitspraak klopt en wetenschappelijk onderbouwd is. Breng nuance aan en denk na over hoe het ontvangen wordt. Mensen met autisme en hun ouders verdienen steun en begrip, niet extra druk of verkeerde adviezen.”